

Kimya Teknolojisi Alanı
ALANIN AMACI
Kimya Teknolojisi çok geniş bir alandır. Tüm gıda maddelerinde, kullandığımız temizlik malzemelerinde, giysilerimizde, hastalıkların tedavisinde, toprağın veriminin arttırılmasında, taşıtların yakıtlarında, patlayıcılarda ve aklımıza gelen her alanda kimya vardır. Çevremizde ve canlıların yaşamsal faaliyetlerinde kimyasal olaylar meydana gelmektedir. Sağlık, gıda gibi sektörlerin yanı sıra rafineri, petrokimya, lastik, plastik, çimento, boya, deterjan, kozmetik, tekstil, seramik, cam, otomotiv, metal, madencilik, enerji, tarım sektörlerinde ve birçok işletmelerin kalite kontrol bölümlerinde kimya alanı çok geniş yer tutmaktadır.
Laboratuvar ölçeğinde üretilen kimyasalların en ekonomik biçimde tüketime sunulabilmesi için gerekli teknolojilerin oluşturulmasını kapsayan kimya endüstrisi, ülkelerin kalkınmasında çok önemli rol oynamaktadır. Ülkemizde kimya endüstrisinde, kimya alanını doğrudan kapsayan konularda ve kimyanın ilişkili olduğu alanlarda sürekli olarak araştırma yapılarak yeni ürünler ve bu ürünlerin üretimi için yeni teknolojiler geliştirilmektedir. Bundan dolayı kimya sektörü aynı zamanda bir öncü sektör rolü oynamaktadır. Kısacası, kimya endüstrisi gelişmemiş olan bir ülkenin başka alanlarda da gelişmesi pek olası değildir. Mesleğin gelecekteki çalışma alanı, sürekli gelişen teknolojiye paralel olarak daha da gelişmektedir.
Kimya Teknolojisi alanında; Kimya Teknolojisi uygulamalarında yer alan meslek elemanlarını sektörün ihtiyaçları, bilimsel ve teknolojik gelişmeler doğrultusunda gerekli olan meslekî yeterlikleri kazanmış, nitelikli kişiler olarak yetiştirmek amaçlanmaktadır.
ALAN BÜNYESİNDE BULUNAN DALLAR 1.Kimya Dalı 2.Kimya Proses Dalı 3.Petrol-Rafineri Dalı BU ALANDAKİ MESLEKLER 1-Kimya Teknisyeni Tanımı |
Görevleri
- İş sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin önlemleri almak,
- İş organizasyonu yapmak,
- Numune almak,
- Araç-gereçlerin bakım ve kontrolünü yapmak,
- Fiziksel kontrolleri yapmak,
- Çözelti hazırlamak,
- Nitel analiz yapmak,
- Nicel analiz yapmak,
- Enstrümantal analiz yapmak,
- Analiz sonuçlarını rapor etmek,
- Laboratuvar atıklarını depolamak,
- Meslekî eğitim faaliyetlerine katılmaktır.
2-Proses Teknisyeni
Tanımı
Proses teknisyeni; iş sağlığı ve iş güvenliği kuralları çerçevesinde, iş organizasyonu yapabilen, reçete çözeltileri hazırlayıp ve uygulayabilen, fiziksel kontrolleri yapabilen, mikser, reaktör, filtre, basınçlı tankları ve kurutucu kullanabilen, üretim safhasında numune alan, proses kontrol enstrümanlarını kullanan ve değerlendirebilen, analiz sonuçlarına göre üretime yön verebilen, ürünün taşınmasını sağlayabilen, işletme atıklarını depolayabilme bilgi ve becerisine sahip, nitelikli kişidir.
Görevleri
- İş sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin önlemleri almak,
- İş organizasyonu yapmak,
- Çözelti hazırlamak,
- Fiziksel kontrolleri yapmak,
- Reçete uygulamak,
- Mikser kullanmak,
- Reaktör kullanmak,
- Filtre kullanmak,
- Kurutucu kullanmak,
- Basınçlı tankları kullanmak,
- Proses kontrol enstrümantallerini kullanmak ve değerlendirmek,
- Numune almak,
- Analiz sonuçlarına göre üretime yön vermek,
- Katı, sıvı ve gazların taşınmasını sağlamak,
- Ürün hareketlerini sağlamak,
- İşletme atıklarını depolamak,
- Meslekî eğitim faaliyetlerine katılmaktır.
3-Rafineri Teknisyeni
Tanımı
Rafineri Teknisyeni; iş sağlığı ve iş güvenliği kuralları çerçevesinde, iş organizasyonunu, saha ile çalışan ekipman ve sistemin kontrolünü yapabilen, saha temizliğini ve güvenliğini sağlayabilen, bakıma alınacak ekipmanı hazırlayabilen, numune alabilen, çözelti hazırlayabilen, su, gaz ve laboratuvar analizleri yapabilen, işletme atıklarını depolayabilme bilgi ve becerisine sahip, nitelikli kişidir.
Görevleri
- İş sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin önlemleri almak,
- İş organizasyonu yapmak,
- Saha kontrolü yapmak,
- Çalışan ekipmanın ve sistemin kontrolünü yapmak,
- Sıcaklık, basınç, akışkanlık ve seviye kontrolü yapmak,
- Saha temizliğini yapmak,
- Saha güvenliğini sağlamak,
- Bakıma alınacak ekipmanı hazırlamak,
- Numune almak,
- Çözelti hazırlamak,
- Fiziksel kontrolleri yapmak,
- Su analizi yapmak,
- Gaz analizlerini yapmak,
- Laboratuvar analizlerini yapmak,
- Çeşitli maddeleri ve işletme atıklarını depolamak,
- Meslekî eğitim faaliyetlerine katılmaktır.
MESLEK ELEMANLARINDA ARANAN ÖZELLİKLER
Tüm duyu organları işlevlerini tam olarak yerine getirir durumda olabilme, çok iyi gözlem ve dinleme yeteneğine sahip olabilme, el ve parmaklarını iyi kullanabilme, titiz, dikkatli ve sorumluluk sahibi olabilme, problem çözme ve hızlı karar verme, analitik ve pozitif düşünme yeteneklerine sahip olabilme, ekip içinde çalışabilme ve başkaları ile iyi iletişim kurabilme gibi özelliklerin yanı sıra, matematik, fizik, kimya, bilgisayar alanlarında başarılı olabilecek kişiler olmaları gerekmektedir.
Proses, petrokimya ve rafineri teknisyeni olmak isteyenlerin elektrik, elektronik ve makine konularına ilgi duymaları başarıları açısından önemlidir.
Boya teknisyeni, lastik teknisyeni ve deri teknisyeni olacakların renkleri iyi ayırt edebilen ve kokudan rahatsız olmayan kimseler olmaları da gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Çalışma ortamı kimyevî maddelerden dolayı koku içerebilir. Bu nedenle ciltte, gözde ve solunum yollarında tahriş edici reaksiyonlar meydana gelebileceğinden, alerjik reaksiyonlara yatkınlığı olanlar olumsuz etkilenebilirler. Mikrop ve bakterilere karşı dikkat edilmelidir. Dikkat edilmediği durumlarda mikrobik hastalıkların bulaşması söz konusu olabilir. Kimyasal madde yanıkları oluşabilir. Bu meslekte ekip çalışması yapılabileceği gibi, teknisyen zaman zaman tek başına da çalışabilir.
Kimya teknisyenleri, çalışmalarını laboratuvar ortamında yürütürler. Kullanılan malzemelerin büyük bir çoğunluğu cam malzemedir. Çalışma ortamları temizdir.
Proses, petrokimya ve rafineri teknisyenleri çalışmalarını ürün oluşum sürecinde yürütürler. Özellikle kimyasal ham maddeler ve yarı mamul kimyasal maddeler kullanılarak yapılan her türlü proseste çalışırlar. Üretim süreci kirli, yağlı, gürültülü olabilir.
Boya teknisyenliği ve lastik teknisyenliği; laboratuvarın yanında, tozlu, dumanlı, kokulu, gürültülü ve kimyasal maddelerin bulunduğu imalat sahalarında da çalışmayı gerektirmektedir.
Deri teknisyeni, devamlı kimyasallarla çalıştığı için deri ve solunum yolu hastalıklarını kapma riski ile karşı karşıyadır. Çalışma ortamı gürültülü olduğu gibi bazı aşamaları da pis kokuludur. Özellikle de sülfür kokusu kaçınılmazdır.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Kimya teknisyenleri ve kimya proses teknisyenleri; gıda, şeker, tekstil, rafineri ve petrokimya, çimento, otomotiv, seramik, cam, metal, gübre, plastik, enerji, madencilik, lastik, boya, deterjan, kozmetik sanayinde çalışabilirler.
Kimya teknisyenleri ayrıca hastanelerde, medikal firmalarında ve özel klinik laboratuvarlarında da çalışabilmekte ve mesleklerinin faaliyet alanının çok geniş bir sektöre hitap etmesinden dolayı çeşitli işletmelerde de görev yapabilmektedirler.
Proses teknisyenleri, her türlü işletmenin üretim sürecinde çalışabilirler. Bu nedenle iş bulma imkânları geniştir.
Petrokimya ve rafineri teknisyenleri, rafineri ve petrokimya işletmelerinin üretim sürecinde çalışabilirler. Bunlardan başka ham maddesi petrol ürünleri olan boya, plastik, lastik vb. ürün imali yapan işletmelerde de çalışabilmektedirler. Günümüzde yaygın kullanım alanı bulunan petrokimya ürünlerinin işlendiği işletmelerin hızla artması yeni iş alanlarının da oluşmasını sağlamaktadır.
Boya teknisyenleri, boya üretimi ve uygulaması, ham madde ve ürün satış, boya teknik servislerinde, boya yapan her türlü işletmelerde görev alabilmektedirler.
Lastik teknisyenleri; otomotiv sanayinde, taşıt ve uçak lastikleri, çamurluk lastikleri, taşıt iç döşeme lastikleri, lastik ve kauçuk ayakkabı, kayış, hortum gibi her türlü lastik ile plastik mamuller üretimi yapan fabrika veya atölyelerde çalışabilmektedirler. Özellikle otomotiv sanayindeki gelişmeler, ülkemizdeki motorlu taşıt sayısındaki artış, plastik ürünlerinin yaygınlaşması gibi sebeplerle mesleğin çalışma alanları sürekli büyümektedir.
Deri teknisyenleri, deri işleme fabrikalarında, saraciye, ayakkabı üretim ve deri konfeksiyon imalatlarında, ham deri depolarında, deri kimyasalları satan yerlerde, deri sektörü Ar-Ge Laboratuvarlarında çalışabilmektedirler.